KONWERSATORIUM

Archeologia, II rok, studia magisterskie
Prowadzący: dr Olgierd Ławrynowicz

Ogólny opis i cel zajęć:
W ramach konwersatorium studenci przechodzą kurs z wiedzy o miejscu broni w kulturze średniowiecznej Europy łacińskiej na tle rozwoju rycerstwa. Poznają także religijne, społeczne, polityczne i prawne treści ideowe poszczególnych rodzajów uzbrojenia rycerskiego. Konwersatorium uzupełnienia wiedzę studentów o roli uzbrojenia w średniowiecznej komunikacji społecznej oraz pokazuje, że obok swojej funkcji bojowej broń rycerska była istotnym przekaźnikiem informacji w strukturze feudalnej społeczeństwa średniowiecznego oraz sferze religijno-magicznej i obyczajowej.

Plan zajęć:
1. Wprowadzenie.
2. Broń w ikonografii średniowiecznej
3. Geneza kultury rycerskiej w Europie (II-VI w.)
4. Początki kultury rycerskiej w Europie (VI-XI w.)
5. Kultura rycerska w Europie (XI-XIII w.)
6. Kultura rycerska w Europie (XII-XVI w.)
7. Rycerstwo w Europie – Półwysep Apeniński, Półwysep Iberyjski, Wyspy Brytyjskie
8. Rycerstwo w Europie – Europa Środkowa, Skandynawia
9. Etos rycerski w wojnach religijnych
10. Religijne organizacje wojskowe – joannici, templariusze, krzyżacy i inne zakony rycerskie, husyci
11. Akty przekazywania broni: pasowanie rycerskie, inauguracje, koronacje i pogrzeby władców
12. Turnieje, pojedynki rycerskie. łowy
13. Dekoracja uzbrojenia – znaki i napisy na mieczach, Szczerbiec
14. Dekoracja uzbrojenia – Święta Włócznia i jej kopie, inne przykłady
15. Podsumowanie zajęć

Zalecana literatura:
R. Barber, Rycerze i rycerskość, Warszawa 2000.
B.W. Brzustowicz, Turniej rycerski w Królestwie Polskim w późnym średniowieczu i renesansie na tle europejskim, Warszawa 2003.
J. Bumke, Courthly Culture. Literature and Society in the High Middle Ages, Berkeley – Los Angeles ¬– Oxford 1991.
F. Cardini, Alle radici della cavalleria medievale, Firenze 1982.
Ph. Contamine, Wojna w średniowieczu, Warszawa 1999.
Z. Dalewski, Władza, przestrzeń, ceremoniał. Miejsce i uroczystość inauguracji władcy w Polsce do końca XIV w., Warszawa 1996.
J. Flori, Rycerze i rycerstwo w średniowiecznej Europie, Poznań 2003.
M. Keen, Chivalry, New Haven – London, 1984.
O. Ławrynowicz, Treści ideowe broni rycerskiej w Polsce wieków średnich, Łódź 2005.
D. Piwowarczyk¸ Obyczaj rycerski w Polsce późnośredniowiecznej (XIV-XV wiek), Warszawa 1994.

Cała literatura zostanie podana na początku zajęć.